SINAV KAYGISI VE BAŞ ETME YOLLARI
Sınav
kaygısı öğrencinin sınav anında potansiyeli tam
olarak kullanamamasıdır. Öğrenciler sınav anında
olumsuz iç konuşmalarla kendilerini etkiler ve düşünülen
bu olumsuz konuların doğruluğuna inanırlar. Bunun sonucu
öğrenci çalışmasının
karşılığını alamamaktadır.
Kaygı, insan davranışını
yönlendiren motive eden bir özelliğe sahiptir. Ancak
aşırı düzeyde yaşanması bizi engellemektedir.
Kaygı ile baş etme derken, sınav durumlarında
aşırı bir rahatlık ve gevşeme kesinlikle kast
edilmemektedir. Sınavlar sonrasında bir konu ile bilgilerimizin
değerlendirilmesi söz konusudur. Sınavlar öğrencinin
kişiliğini yada genel anlamda başarılı yada
başarısız olduğunu değerlendirmez. Sınavda
göstereceğiniz performansa göre kendiniz için
saptamış olduğunuz amaçlara ya hemen ulaşmanız
yada bir başka sefere ertelemeniz söz konusudur. Bu
açıdan bakıldığında
performansınızı elinizden geldiğince az hata ile tamamlamak
istemekte bunun içinde belli bir düzeyde kaygı yaşamak
son derece doğaldır. Önemli olan kaygı düzeyinin sizin
performansınızı olumsuz yönde etkileyecek yerlere
gelmemesidir.
Herhangi bir duygunun oluşmasında, üç
ana boyut vardır; Bunlardan ilki, dış çevremizde
oluşan olaylardır.
Örneğin, birinden hediye aldığımızda mutlu oluruz,
Yakınlarımızı kaybettiğimizde
üzülürüz, karanlıkta biri karşımıza
çıkarsa korkarız, sınavlar sırasında
heyecanlanırız.
İkinci boyut, fizyolojik tepkilerimizdir.
Örneğin, kalp atışlarında artış, midemizin
sıkışması gibi
Son boyut ise dış olaylarla ilgili geliştirmiş
olduğumuz inançlarımız olaylara yüklediğimiz
anlamlar, özetle kafamızın içinde
yaptığımız monologlar yada iç
konuşmalardır.
Sınav heyecanında kendiliğinden ortaya
çıkan bizim elimizde olamayan bir şey değildir. Kendimizi
heyecanlı hissetmemize yol açan bizim kendi
düşüncelerimizdir. Düşüncelerimizin
kaynağı da bizdedir. Düşünceyi biz başlatır
biz bitiririz. Bizim dışımızda hiç bir olay bizi
şu veya bu şekilde düşünmeye yönlendirme
gücüne sahip değildir. Sınav öncesinde kendimize bu sınavı
başaracağım dersek başarmamız daha kolay olur. Ama
yapmayacağım, başaramayacağım gibi olumsuz
düşünceleri aklımızdan geçirirsek, bu bizim
sınavda başarısız olmamıza yol açar.
Sınava başlamadan kısa bir süre
önce hissedilen duygu hali genellikle heyecandır. Beyin bir süre
sonra karşılaşacağı soruları yanıtlayabilmek
ve gerekli olan beyin fonksiyonlarını yarine getirebilmek için
hazırlık aşamasındadır. Önemli olan bu doğal
sürecin kaygıya ve paniğe
dönüştürülmemesi, algılama, anlama, yorumlama, hatırlama
gibi bilinçsel etkinliklerin olumsuz yönde etkilenmemesidir.
Öğrenciler kimi zaman bu doğal süreçten "Eyvah
kaygılanıyorum, bildiklerimi unutacağım, şimdi
heyecandan elim ayağıma dolaşacak" gibi iç
konuşmalarla olumsuz yönde etkilenebilmektedirler. Hatta
kaygılanmamak için yeni kaygılar üretebilmektedirler. Bu
koşullar altında birey etkili ve verimli
düşünemediği algılama, hatırlama becerilerinin de
istediği düzeyde kullanamamaktadır.
Tekrar hatırlatılması gerekirse aslında
sizi sınav esnasında heyecanlandıran bu tür
düşünceler ver iç konuşmalardır. Sınava
başlamadan kısa bir süre önce heyecanlanmaya
başladığınızı fark ettiğinizde, bunu diğer
tüm öğrenciler gibi sizinde
yaşadığınızı, bunun doğal olduğunu ve
hatta sınavda başarılı olabilmek için bu
heyecanın gerekli olduğunu kendinize söyleyin.
Örneğin, sınavdan önce kendi kendinize sınavda
başarılı olacağım, sınav esnasında
rahat olacağım, soruları dikkatli okuyacağım
sınavdan sonra sınav kötü bile geçse bir dahaki
sefere daha iyi çalışırım gibi şeyler
söyleyebilirsiniz.
Dost
Siteler l Rehberliknet.Net l Rehberliknet.Com l Pdr Hizmetleri l Rehberlik Hizmetleri l MyWeb.Gen.Tr l
