MESLEK
SEÇİMİ
Ben
Neler Yapabilirim ?
Bir kimsenin kendisine
uygun mesleği seçebilmesi için önce kişisel
özellikler ve mesleklerin özellikleri konusunda
ayrıntılı bilgi sahibi olması gereklidir.
"Ben neler
yapabilirim ve ben edineceğim meslekten neler bekliyorum ? "
mesleklerin özellikleri ise "ilgilendiğim meslekler ne gibi
özellikler gerektirmektedir ve ne gibi olanaklar
sağlamaktadır.?" sorularına verilecek cevaplara
açıklık kazanacaktır.
"Ben neler
yapabilirim" sorusuna cevap verebilmesi için kişinin yeteneklerini
tanıması gereklidir. İnsanların çok
çeşitli işleri değişik düzeylerde
yapabildikleri bir eğitim programından yararlanmada bireyler
arasında farklar olduğu bilinen bir gerçektir. Yetenek bir
eğitim programından bireyin ne derece başarılı
olacağının ipuçlarını veren bilgi ve beceriler
bütünü olup, kalıtımla getirilen öğrenme
gücünün çevre desteği ve deneyimle
geliştirilmiş kısmını ifade eder.
Meslek seçiminde
dikkate alınması gereken yetenekler
tanımlanmıştır. Bunlardan bazıları :
Soyut Düşünebilme : Bu sözcük, sayı veya şekillerle ifade edilen soyut
kavramları öğrenebilme ve bunları kullanarak akıl
yürütme gücü olarak tanımlanabilir. Bu yetenek
üniversite giriş sınavlarında sözel ve sayısal
yetenek olarak ölçülür. Bu yeteneğe sahip
kişilerin fizik, biyoloji ve sosyoloji gibi mesleklerde
başarılı oldukları görülür.
Akılcı Bir Dille Yazabilme : Sözcükleri ustalıkla kullanabilme,
zengin bir kelime dağarcığına ve
çağrışım gücüne sahip olma şeklinde
tanımlayabileceğimiz bu yetenek, dil-edebiyat programlarında
başarı için gerekli olan ve yazarlarda gözlenen özel
bir yetenektir. Bu yeteneği, sözcüklerle ifade edilen
kavramları kullanarak akıl yürütebilme yeteneği ile
karıştırmamak gereklidir.
Başkalarını Anlayabilme : İletişim sırasında
karşıdaki insanın ne
düşündüğünü, neler hissettiğini
anlayabilme gücü olarak tanımlanan bu yetenek "eş
duyum" (empati) olarak
adlandırılmaktadır. Psikolojik yardım hizmetlerinde
çalışan psikologların, psikolojik
danışmanların, öğretmenlerin, hekim ve
hemşirelerin yöneticilerin bu yeteneğe sahip olmaları
mesleklerinde başarılı olmalarını sağlayabilir.
Şekil İletişimini Görebilme : Şekilleri ayrıntıları ile
algılayabilme, şekiller arasındaki benzerlikleri ve
farkları görebilme gücünü yansıtan bu yetenek,
teknik alanlarda ve plastik sanatlar alanında başarı için
gereklidir.
Uzay İlişkilerini Görebilme : Bu yetenek cisimleri üç boyutlu
görebilme, bir şeklin düzlem üzerinde veya bir cismin
uzayda hareketini göz önünde canlandırabilme (Mesela bir
evin planına bakarak yapılmış hali) gücünü
ifade eder. Tahmin edileceği gibi bu yetenek mimarlıkta, plastik
sanatlarda, marangozluk ve terzilikte ve benzeri mesleklerde başarı
için gereklidir.
Mekanik Yetenek : Uzay
ilişkilerini görebilme, şekil ilişkileri yetenekleri ile
ilişkili olan bu yetenek, bir makinanın
işyerindeki ilkeyi kavrayabilme, makinanın
parçaları arasındaki ilişkiyi görebilme, makina desenleri çizebilme veya makinayı
geliştirici fikirler üretebilme gücünü ifade eder. Makina tamiri ve yapımı alanında
çalışanlarda bu yeteneğin çok
güçlü olması gerekir.
El - Parmak Becerisi : Elleri
ve parmakları ustalıkla kullanabilme de bir özel bir yetenek
olup kuyumculuk cerrahlık gibi küçük objelerle
uğraşmayı gerektiren mesleklerde
çalışanların bu yeteneklerin gelişmiş
olması meslek başarısı için çok
önemlidir.
Göz - El
İş Birliği : Düz bir
çizgi çizebilme, bir hedefi uzaktan vurabilme gibi becerilerde
ifadesini bulan ve yetenek, el - parmak becerisi gibi mimarlıkta, sanatta,
kaynakçılıkta, marangozlukta ve cerrahi alanında başarı
sağlanması için gerekli bir yetenektir.
Kas Koordinasyonu : Güçlü
kaslara sahip olmak ve bunları eş güdümle kullanabilmek de
bir yetenektir. Bu yetenek tahmin edileceği gibi sporla uğraşan
kimselerde çok gelişmiştir. Spor meslekleri yanında
ritmik dans, bale gibi sanat dalları bu yeteneği gerektiren
alanlardır.
Renk Algısı : Bu
yetenek renkleri ve aralarındaki ince farkları algılayabilme
gücünü ifade eder. İç mimarlık dekorasyon gibi
sanat dallarında, gıda üretimi gibi mesleklerde
çalışanların renk körü olmamaları,
renkleri iyi algılamaları gerekmektedir.
Yapıcılık :
Alışılmış olanın dışına
çıkabilme, yeni ve değişik fikirler yöntemler ortaya
koyabilme gücü olan yapıcılık her türlü
çalışma alanında kendini gösterebilirse de bilim ve
sanat çalışmalarında, teknik alanlarda,
işletmecilikte kişi yapıcı gücünü daha fazla
ortaya fırsatı bulabilir.
Yukarıda
tanımlananlardan başka müzik resim gibi,çok erken
yaşlarda kendini gösteren sanat yetenekleri herkesçe bilinen
ve belli çalışma alanları ile ilgili olan yeteneklerdir.
Okullardaki çeşitli dersler ve ders dışında
yapılan etkinlikler bu yeteneklerin kullanıldığı ve
geliştirildiği çalışma alanlarıdır.
Yeteneklerini tanımak isteyen bir kimse, okulda çeşitli
konuları öğrenmeye çalışırken
yaşadıkları üzerinde düşünebilir; hangi
konuları daha çabuk ve kolay, hangilerini zorlukla
öğrendiğine bakarak, yetenekleri hakkında bir fikir
edinebilir. Bir kimse geçmiş başarılarını
tarafsız bir tutumla değerlendirebildiği ölçüde
yetenekleri hakkında doğru bir karar verir.
Bir Kişinin Şahsiyetini Belirleyen Nedir ?
Her
şey. Bir bireyin şahsiyeti, hoş veya sempatik,
arkadaşça ve kötü huylu veya hoş olmayan veya
şüpheci veya hemen savunmaya geçer gibi (çok sık
olarak yapmaya alıştığımız şekilde)
sınıflandırılamaz. Bir bireyin şahsiyeti bu bireyin
bugün toplam olarak ne olduğudur. Giyimi yiyecek tercihi, zevk
aldığı ve kaçındığı konuşmalar,
jest ve mimikleri, düşünceleri meseleleri ele alış
tarzı. Her bireyin şahsiyeti bir başkasından tamamen
farklıdır. Şahsiyet ; kalıtım, yetiştirilme,
öğrenim veya öğrenimsizlik, çevre, iş ve
eğlence deneyimleri, anne-babanın tesiri, din gibi
etrafımızdaki tüm sosyal etkenlerin bir eseridir. Tüm bu
etkilenmelerden insanlar hayatta karşılaştıkları ile
(işle birlikte yaşama ile, yaşayışla, başarı
ve başarısızlıkla) başa çıkabileceği
bir şekilde şahsiyetini şekillendirmeyi öğrenir.
Sonuç olarak şahsiyet, her bireyin hayatla kendisine has
mücadele yolunun toplam ifadesidir.
İnsanlar Niçin
Çalışır ?
İki
nedenden dolayı ; birincisi, getirdiği para ve paranın
satın aldığı gereksinimler ve zevkler için;
ikincisi, diğer insanlarla beraber olmak veya kişisel başarma
duygusu gibi çalışmanın getirdiği tatmin.
Çalışanların
çoğu için hangi karşılık daha önemlidir,
para mı yoksa iş tatmini mi ?
Bu kişiye
bağlıdır. Şüphesiz çoğumuz her ikisi
için çalışıyoruz. Ancak kişisel
yaşantımız için yeteri kadar çok bir gelir
olmadığı sürece, iş tatmini arka planda kalır.
Dost
Siteler l Rehberliknet.Net l Rehberliknet.Com l Pdr Hizmetleri l Rehberlik Hizmetleri l MyWeb.Gen.Tr l
|